'Aanrijding met een persoon'

[Herpublicatie van een stukje dat twee jaar geleden voor het eerst werd gepubliceerd. Mijn geringe literaire kwaliteiten zijn in die twee jaar gegroeid, maar het blijft in mijn ogen een van mijn betere stukjes. Daarom, aldus, nogmaals. Vandaag de dag is de mededeling 'aanrijding met een persoon' gemeengoed en een die, naar mijn idee, veel te vaak wordt omgeroepen. Toentertijd, eind 2008, was als ik het mij goed herinner de NS pas recentelijk weer begonnen met het beestje bij de naam te noemen, in plaats van zelfmoorden op het spoor dood te zwijgen uit angst voor copy-cats.]



"Aanrijding met een persoon", een heerlijk alternatief voor "iemand probeerde een aankomende trein terug te koppen", of het iets minder zwartgallige "er is iemand voor de trein gesprongen". Het was een koude professionalisering van een tragedie. Een eufemisme zo koel en afstandelijk dat alle realiteit eruit werd onttrokken.

En het werkte.

Normaal gesproken werken tragedies op de emoties, zelfs als we de betrokkenen niet kennen. TV-reportages, stille tochten, politieke en publieke debatten, een publieke uiting van woede, verdriet en machteloosheid. Maar toen, op dat moment op station Zwolle, gebeurde er weinig.

Ergens in Nederland had iemand de tragische beslissing genomen om een eind aan zijn of haar leven te maken, maar op het station werd geen publiek debat gevoerd, laat staan een traan gehuild. Als de omroeper spreekt wordt het script van het station doorbroken, mensen staan stil en luisteren in de hoop en angst dat de omroep wel of niet met hun trein te maken heeft.

Er werd een vertraging omgeroepen en daarme het tragische einde van een leven. Station Zwolle stond voor een moment stil, luisterde, accepteerde dit nieuwe gegeven en ging verder met de orde van de dag en de waan van het moment. Sommigen waren boos. Niet vanwege een tragisch eind van een individu, maar omdat hun trein niet zou komen opdagen.

"Een dode is een tragedie, een miljoen doden een statistiek," was de cynische constatering van Stalin. Niet altijd, zo blijkt. Zelfs uit een enkele dood kan elke tragedie worden weggezogen.